184. Ա և Բ խմբի բառերի տարբերությունը գտի՛ր և լրացրո՛ւ տրված նախադասությունը:
Ա. Երեխա, գրող, նավաստի, գերմանացի, խոհարարուհի, Արտակ, հայ, մարզիկ, նախագահ, նախարար:
Բ. Ծով, ձուկ, երկաթ, պայուսակ, այծ, փիղ. տուփ, խնձոր, սառույց, շուն, կատու, գրիչ, սեղան:
Գոյականները բաժանվում են երկու խմբի՝ անձ և ոչ անձ ցույց տվող գոյականներ:
185. Նախադասությունը լրացրո՛ւ տրված հարցին պատասխանող գոյականներով:
… (ի՞նչը) մռմռում էր. Երևի նեղացրել էին:
Առյուծը
… (ո՞վ) նվնվում էր. երևի նեղացրել էին:
Երեխան
… (ո՞վ) ցատկեց ցանկապատից դուրս:
Գողը
… (ի՞նչը) ցատկեց ցանկապատից դուրս:
Գորտը
… (ինչը) ճանկռել է տատիկի ձեռքը:
Կատուն
… (ո՞վ) ճանկռել է տատիկի ձեռքը:
Պողոսը
Տեքստը կարդալ, հասկանալ, կարողանալ ներկայացնել
Առարկա ցույց տվող բառերը գոյականներ են:
Պատասխանում են ո՞վ, ի՞նչ հարցերին:
Գոյականները լինում են հատուկ և հասարակ: Հատուկ անունը առարկաներից ամեն մեկին տրվող առանձին անունն է և սկսվում է մեծատառով: Հասարակ անունը առարկաներին տրվող ընդհանուր անուն է և սկսվում է փոքրատառով:
Մարդկանց տրվող հատուկ և հասարակ անունները անձ ցույց տվող գոյականներ են և պատասխանում են ո՞վ հարցին: Մնացած բոլոր գոյականները պատասխանում են ի՞նչ հարցին:
186. Յուրաքանչյուր շարքի չորս բառերն ի՞նչ ընդհանրություն ունեն, որ նույն շարքի մի բառը չունի:
ա) Երաշտահավեր բ) Մանուկներ գ) Հատիկներ
դեղձանիկներ երեխա կապիկներ
վագրեր պատանիներ ձագուկներ
առյուծներ երիտասարդներ կանայք
սիրամարգ մարդիկ տանտիկիններ
Ա շարխում ավելորդն է սիրամարգը, քանի որ սիրամարգը եզակի է։
Բ շարքում ավելորդն է, քանի որ երեխան եզակի է։
Գ շարքում ավելորդն է կանայք, քանի վոր բոլոր մնացած բառերը ավարտվում են ներ ածանցով։
187. Տրված բառախմբերի տարբերությունը գտի՛ր և բառախմբերն անվանի՛ր:
Ա. Շինարար, վարպետ, գեղեցկուհի, տարի, գիրք, տետր, գազան, վանդակ:
Բ. Շինարարներ, վարպետներ, գեղեցկուհիներ, տարիներ, գրքեր, տետրեր, գազաններ, վանդակներ:
Ա խմբում եզակի բառեր են, իսկ Բ խմբում հոգնակի։
188. Բառախմբերի կազմում անօրինաչափությունը գտի՛ր և Բ խումբն ինքդ լրացրո՛ւ:
Ա. Սար, հայ, կաթիլ, ուսուցիչ, մայր, մատանի, տատ, կատու, թութակ, գրպան:
Բ. Սարեր, հայեր, կաթիլներ, ուսուցիչեր, մայրիկներ, մատանիներ, տատիկներ, կատուներ, թութակներ գրպաններ:
189. Տրված նախադասությունը կարդա՛ և հարցերին պատասխանի՛ր:
187 և 188-րդ վարժությունների Ա խմբերում եզակի թվով դրված գոյականներ են, իսկ Բ խմբերում նույն գոյականներն են՝ հոգնակի թվով:
1. Գոյականը քանի՞ թիվ ունի:
Գոյականը ունի երկու թիվ՝ եզակի և հագնակի։
2. Ի՞նչ է ցույց տալիս գոյականի եզակի թիվը։
Գոյականի եզակի թիվը ցույց է տալիս, որ խոսքը գնում է մեկ առարկայի մասին։
3. Ի՞նչ է ցույց տալիս գոյականի հոգնակի թիվը։
Գոյականի հոգնակի թիվը ցույց է տալիս, որ խոսքը գնում է մեկից ավել առարկաների մասին։
190. Կազմի՛ր տրված գոյականների հոգնակին: Փորձի՛ր բացատրել, թե ո՞ր բառերին է -եր վերջավորություն ավելանում, ո՞ր բառերին՝ -ներ:
Ա. Ծառ–ծառեր, ձայն–ձայներ, հոտ–հոտեր, քար–քարեր, կով–կովեր, արջ–արջեր, փունջ–փնջեր, լուր–լուրեր, բառ–բառեր, բեղ–բեղեր, հայ–հայեր, հայր–հայրեր, ցեղ–ցեղեր, սիրտ–սրտեր, գիր–գրեր, սյուն–սյուններ, պատ–պատեր, հույն–հույներ, ձու–ձվեր, սուր–սրեր, քիթ–քթեր, քույր–քրեր, մայր–մայրեր, ձեռք–ձեռքեր, ոտք–ոտքեր, տատ–տատեր, պապ–պապեր:
Բ. Եղբայր–երբայրներ, աթոռ–աթոռներ, պապիկ–պապիկներ, տատիկ–տատիկներ, գրպան–գրպաններ, թութակ–թութակներ, եղնիկ–եղնիկներ, ոչխար–ոչխարներ, սեղան–սեղաններ, թռչուն–թռչուններ, մեքենա–մեքենաներ, բարեկամ–բարեկամներ, աշակերտ–աշակերտներ, մատյան–մատյաններ, հեռախոս–հեռախոսներ, ծաղկավաճառ–ծաղկավաճարներ, պանրագործարան–պանրագործարաններ:
191. Գրի՛ր, թե նախորդ առաջադրանքը կատարելիս
ա) ո՞ր բառերի մեջ երկու ն գրեցիր.
Գրպաններ, սեղաններ, թռչուններ, մատյաններ, պանրագործարաններ։
Նյութը կարդացեք շատ ուշադիր, որ հասկանաք և կարողանաք որևէ մեկին բացատրել։
Գոյականը երկու թիվ ունի՝ եզակի և հոգնակի: Եզակին ցույց է տալիս մեկ առարկա, հոգնակին՝ մեկից ավելի: Հոգնակին կազմվում է եզակիից՝ հիմնականում -եր կամ –ներ մասնիկների օգնությամբ. (-եր-ը ավելանում է միավանկ բառերին, ները՝ բազմավանկ)